ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ: ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΜΑΣ ΔΙΔΑΞΟΥΝ ΟΙ ΚΗΠΟΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ ΜΑΣ

ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ 10 Νοεμβρίου, 2025 Κήπος
Οι ειδικοί προειδοποιούν: οι σκληρές επιφάνειες αυξάνουν τον κίνδυνο πλημμυρών και μειώνουν τη βιοποικιλότητα.




Ένα πολύτιμο περιβαλλοντικό απόθεμα που χάνεται κάτω από τσιμέντο και πλακόστρωτα

Σχεδόν ο μισός κήπος της Βρετανίας έχει πλέον καλυφθεί με πλακόστρωτο, σύμφωνα με τη μεγαλύτερη απογραφή κήπων που πραγματοποιήθηκε ποτέ στη χώρα από τη Βασιλική Εταιρεία Κηπουρικής (RHS).
Η έρευνα, σε συνεργασία με την εταιρεία χαρτογράφησης τεχνητής νοημοσύνης Gentian, κατέγραψε 25,8 εκατομμύρια κήπους, που καλύπτουν συνολικά 959.800 εκτάρια – δηλαδή περίπου το 4,6% της συνολικής έκτασης του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι κήποι αυτοί καταλαμβάνουν τριπλάσια επιφάνεια από όλες τις εθνικές φυσικές προστατευόμενες περιοχές μαζί.

Το 42% των κήπων είναι καλυμμένο με πλάκες

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 42% των οικιακών κήπων έχει πλακοστρωθεί, με το ποσοστό να φτάνει 55% στους μπροστινούς κήπους και 36% στους πίσω.
Η εκτεταμένη χρήση σκληρών, αδιαπέραστων επιφανειών όχι μόνο περιορίζει τον χώρο για τα φυτά και τα έντομα, αλλά αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο πλημμυρών, καθώς το νερό δεν απορροφάται από το έδαφος.
Επιπλέον, εντοπίστηκαν 18 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα τεχνητού χλοοτάπητα, εκ των οποίων τα 7,5 εκατομμύρια βρίσκονται σε ιδιωτικούς κήπους.





Οι κήποι: καταφύγια για εκατομμύρια οργανισμούς

Σύμφωνα με την RHS, οι βρετανικοί κήποι φιλοξενούν πάνω από 50 εκατομμύρια δέντρα, καθώς και περίπου τα μισά είδη πεταλούδων, αμφιβίων και ερπετών της χώρας.
Επιπλέον, αποτελούν καταφύγιο για πάνω από το 40% των ειδών πτηνών και θηλαστικών του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ συνολικά αποθηκεύουν περίπου 158 εκατομμύρια τόνους άνθρακα.


Ανισότητες στην πρόσβαση στο «πράσινο»

Η έρευνα αποκάλυψε και μεγάλες περιφερειακές ανισότητες: στο Λονδίνο, το 41% της επιφάνειας θεωρείται κήπος, ενώ στο Λιντς μόλις 19%, στο Εδιμβούργο 25% και στο Κάρντιφ 27%.
Περισσότερο από ένα τέταρτο των κοινοτικών κήπων επιβιώνει με προϋπολογισμό κάτω των 500 λιρών ετησίως, ενώ λιγότερο από το 3% διαθέτει δική του γη.





Η έκκληση της RHS: «Σταματήστε να πλακοστρώνετε τους κήπους σας»

Η RHS καλεί τους πολίτες να επιλέγουν ανθεκτικά φυτά, φυσικό χώμα και διαπερατά υλικά αντί για πλάκες και τσιμέντο.
Παράλληλα, ζητά από την κυβέρνηση να θεσμοθετήσει το δικαίωμα πρόσβασης σε κήπο για κάθε νοικοκυριό, εντάσσοντας χώρο πρασίνου στα σχέδια αστικής ανάπτυξης.

Clare Matterson, γενική διευθύντρια της RHS:
«Η άνιση πρόσβαση σε χώρους καλλιέργειας δείχνει την ανάγκη να εξασφαλιστεί πρόβλεψη για κήπους στα 1,5 εκατομμύριο νέα σπίτια που σχεδιάζει η κυβέρνηση. Οι κοινοτικοί κήποι πρέπει να θεωρηθούν βασική υποδομή, όπως οι δρόμοι ή τα σχολεία».

Καθ. Alistair Griffiths, διευθυντής επιστημών και συλλογών της RHS:
«Όταν μιλάμε για απώλεια βιοποικιλότητας, σκεφτόμαστε τα άγρια είδη. Όμως και τα καλλιεργημένα φυτά και δέντρα κινδυνεύουν. Παίζουν ζωτικό ρόλο στην ψύξη των πόλεων, στην αποθήκευση άνθρακα και στη στήριξη της ζωής γύρω μας».

 

Η έρευνα αυτή της RHS αποτελεί πολύτιμο παράδειγμα και για την Ελλάδα, όπου η αντικατάσταση των κήπων και αυλών με τσιμέντο, πλακάκια και τεχνητό χλοοτάπητα έχει επίσης αυξηθεί ραγδαία την τελευταία δεκαετία. 
Οι πρακτικές που προτείνει η RHS, διαπερατά υλικά, φυσική φύτευση, κοινοτικοί κήποι, θα μπορούσαν να εμπνεύσουν και τις ελληνικές πόλεις να ξαναβρούν τη σχέση τους με το χώμα και το νερό, σε μια εποχή που οι πλημμύρες και οι καύσωνες γίνονται ολοένα πιο συχνοί.


Της Helena Horton, ανταπόκριση από το Λονδίνο
Μετάφραση – Επιμέλεια: Παυλοπουλου Σταυρούλα