ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΥΛΗ ΜΕ ΠΡΑΣΙΝΟ: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΟ ΝΑ ΦΥΤΕΥΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΜΕ

Η σωστή επιλογή φυτών μπορεί να μετατρέψει μια σχολική αυλή σε έναν ασφαλή, ζωντανό και εκπαιδευτικό χώρο για τα παιδιά.

Η σχολική αυλή είναι κάτι πολύ περισσότερο από έναν χώρο όπου τα παιδιά βγαίνουν στο διάλειμμα. Είναι ο χώρος όπου τρέχουν, παίζουν, ξεκουράζονται, παρατηρούν, κοινωνικοποιούνται και έρχονται καθημερινά σε επαφή με τη φύση. Γι’ αυτό και ο σχεδιασμός της χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Το πράσινο μπορεί να προσφέρει σκιά, δροσιά, χρώμα και βιοποικιλότητα, ενώ παράλληλα μπορεί να αποτελέσει ένα φυσικό «εργαστήριο» για τους μαθητές. Όμως, όταν πρόκειται για σχολικό περιβάλλον, δεν αρκεί ένα φυτό να είναι όμορφο ή ανθεκτικό. Πρέπει να είναι και κατάλληλο για τον συγκεκριμένο χώρο και ασφαλές για τα παιδιά.





 

Τι πρέπει να προσφέρει μια σωστά σχεδιασμένη σχολική αυλή;

Μια σύγχρονη σχολική αυλή καλό είναι να περιλαμβάνει διαφορετικές ζώνες και όχι μία ενιαία επιφάνεια.

1. Σκιερά σημεία για παιχνίδι και ξεκούραση

Η σκιά είναι απαραίτητη, ιδιαίτερα στο ελληνικό κλίμα. Η φύτευση δέντρων μπορεί να δημιουργήσει φυσικές περιοχές προστασίας από τον ήλιο και να βελτιώσει σημαντικά το μικροκλίμα της αυλής.
Τα δέντρα όμως πρέπει να επιλέγονται με βάση το τελικό τους μέγεθος, το ριζικό τους σύστημα, τις ανάγκες τους σε νερό και τη θέση τους σε σχέση με τους χώρους κίνησης και παιχνιδιού.
Η σκιά δεν χρειάζεται να βρίσκεται παντού. Ιδανικά, η αυλή πρέπει να συνδυάζει ηλιόλουστες και σκιερές περιοχές, ώστε τα παιδιά να μπορούν να επιλέγουν πού θα κινηθούν και πού θα ξεκουραστούν.

 

2.Φυτεύσεις χωρίς αγκάθια και επικίνδυνα χαρακτηριστικά

Στους χώρους όπου παίζουν μικρά παιδιά αποφεύγουμε φυτά με έντονα αγκάθια, αιχμηρά φύλλα ή άλλα χαρακτηριστικά που μπορούν να προκαλέσουν τραυματισμό.
Η επιλογή φυτών πρέπει να γίνεται όχι μόνο με αισθητικά κριτήρια αλλά και με βάση την ασφάλεια, την ανθεκτικότητα και την ευκολία συντήρησης.

 

3. Χρώμα και εποχικότητα

Μια σχολική αυλή μπορεί να λειτουργεί σαν ένα ζωντανό ημερολόγιο της φύσης.
Φυτά που ανθίζουν σε διαφορετικές εποχές επιτρέπουν στα παιδιά να παρατηρούν τις αλλαγές μέσα στη χρονιά: τα πρώτα άνθη, την εμφάνιση νέων φύλλων, τους καρπούς και τις αλλαγές στο χρώμα της βλάστησης.
Έτσι, η φύτευση αποκτά και εκπαιδευτικό χαρακτήρα.

4. Ένας μικρός χώρος για τη βιοποικιλότητα

Μια γωνιά με κατάλληλα ανθοφόρα φυτά μπορεί να προσελκύσει πεταλούδες και άλλους επικονιαστές και να δώσει στα παιδιά την ευκαιρία να παρατηρήσουν από κοντά έναν μικρόκοσμο που συνήθως προσπερνούν.
Η γωνιά αυτή θα πρέπει όμως να βρίσκεται μακριά από τα βασικά σημεία παιχνιδιού και κυκλοφορίας, ώστε να περιορίζεται η πιθανότητα ανεπιθύμητης επαφής.

Τι μπορούμε να φυτέψουμε;

Οι επιλογές εξαρτώνται πάντα από το κλίμα, τον προσανατολισμό, το διαθέσιμο νερό και τις ανάγκες της σχολικής μονάδας. Ωστόσο, σε κατάλληλες θέσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν:



Αρωματικά φυτά:
λεβάντα, δενδρολίβανο, θυμάρι και άλλα είδη που μπορούν να αποτελέσουν μέρος ενός μικρού εκπαιδευτικού βοτανόκηπου.




Εποχιακά ανθοφόρα:
πανσέδες, καλέντουλες, ζίννιες και άλλα φυτά που προσφέρουν χρώμα και επιτρέπουν στα παιδιά να παρακολουθούν τον κύκλο της ανάπτυξης.




Λαχανικά και βότανα:
μαρούλι, ραπανάκι, καρότο, φράουλες, βασιλικός και άλλα κατάλληλα εδώδιμα φυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε έναν μικρό σχολικό λαχανόκηπο, όπου τα παιδιά συμμετέχουν στη φύτευση και τη φροντίδα.


Ο σχολικός λαχανόκηπος είναι ιδιαίτερα σημαντικός, γιατί συνδέει τη φύση με την καθημερινότητα των παιδιών. Ένας σπόρος που φυτεύεται σήμερα μπορεί να γίνει αφορμή για μαθήματα φυσικών επιστημών, διατροφής, υπευθυνότητας και συνεργασίας.

Ποια φυτά πρέπει να αποφεύγονται;

Στον σχεδιασμό μιας σχολικής αυλής χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε φυτά που μπορεί να είναι τοξικά σε περίπτωση κατάποσης, προκαλούν ερεθισμούς ή έχουν αγκάθια και αιχμηρά μέρη.
Δεν αρκεί να γνωρίζουμε το κοινό όνομα ενός φυτού. Πριν από οποιαδήποτε φύτευση σε σχολικό χώρο πρέπει να ελέγχονται όλα τα χαρακτηριστικά του είδους και η καταλληλότητά του για παιδιά από υπεύθυνο γεωπόνο ή άλλο κατάλληλο επαγγελματία.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης στα φυτά που παράγουν ελκυστικούς, πολύχρωμους καρπούς, καθώς τα μικρά παιδιά μπορεί να μπουν στον πειρασμό να τους αγγίξουν ή να τους βάλουν στο στόμα.

Δεν φυτεύουμε με βάση μόνο την εμφάνιση

Ένα φυτό μπορεί να είναι εντυπωσιακό, ανθεκτικό και εύκολο στη φροντίδα, αλλά να μην είναι κατάλληλο για έναν χώρο όπου παίζουν παιδιά.


Στη σχολική αυλή η σωστή επιλογή πρέπει να απαντά σε τέσσερα ερωτήματα:

Είναι ασφαλές;

Είναι κατάλληλο για το κλίμα;

Αντέχει στις συνθήκες της αυλής;

Μπορεί να συντηρηθεί εύκολα;

Το πράσινο χρειάζεται σωστό σχεδιασμό

Μια καλή σχολική αυλή δεν χρειάζεται να είναι γεμάτη φυτά. Χρειάζεται να έχει σωστά επιλεγμένα φυτά, σωστά τοποθετημένα.
Οι χώροι παιχνιδιού πρέπει να παραμένουν ελεύθεροι και ασφαλείς, οι διαδρομές να είναι ευδιάκριτες, οι φυτεύσεις να μην εμποδίζουν την επίβλεψη των παιδιών και τα δέντρα να τοποθετούνται με τρόπο που να προσφέρουν σκιά χωρίς να δημιουργούν προβλήματα στις υποδομές.
Παράλληλα, αξίζει να προτιμώνται φυτά προσαρμοσμένα στις τοπικές συνθήκες, ώστε να περιορίζονται οι ανάγκες σε νερό και συντήρηση.

Η σχολική αυλή μπορεί να γίνει ένας από τους πιο σημαντικούς χώρους μάθησης ενός παιδιού. Ένας χώρος όπου το παιχνίδι συναντά τη φύση και η καθημερινότητα γίνεται ευκαιρία για εξερεύνηση.

Η σωστή φύτευση δεν σημαίνει απλώς περισσότερα δέντρα και λουλούδια. Σημαίνει ασφάλεια, σκιά, βιοποικιλότητα, εποχικότητα, παιχνίδι και γνώση.

Γιατί όταν ένα παιδί φυτεύει έναν σπόρο, τον ποτίζει και βλέπει το πρώτο φύλλο να εμφανίζεται, δεν μαθαίνει απλώς πώς μεγαλώνει ένα φυτό. Μαθαίνει την αξία της φροντίδας, της υπομονής και του σεβασμού προς τη φύση.