ΠΩΣ ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΕΤΕ ΤΑ ΦΥΤΑ ΣΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΓΕΤΟ

ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ 08 Ιανουαρίου, 2026 Κήπος

Ο χειμώνας μπορεί να είναι ήπιος στις περισσότερες μεσογειακές περιοχές, όμως τα ξαφνικά κύματα ψύχους και οι νυχτερινοί παγετοί αποτελούν σοβαρή απειλή για πολλά φυτά. Αν και τα φυτά επιβιώνουν εδώ και χιλιάδες χρόνια χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, σε ακραίες καιρικές συνθήκες λίγη επιπλέον φροντίδα μπορεί να κάνει τη διαφορά.


Η σωστή επιλογή φυτών είναι το πρώτο βήμα

Η καλύτερη άμυνα απέναντι στον παγετό ξεκινά πριν καν φυτέψουμε. Επιλέγουμε φυτά προσαρμοσμένα στο κλίμα της περιοχής μας, ώστε να μην απαιτούν συνεχή «διάσωση» κάθε χειμώνα. Ωστόσο, ακόμη και ανθεκτικά φυτά μπορεί να χρειαστούν προστασία όταν:

  • βρίσκονται στο όριο αντοχής τους στο ψύχος,

  • είναι φυτεμένα σε γλάστρες,

  • ή εκτεθούν σε ακραία καιρικά φαινόμενα (παγετό, δυνατούς ανέμους, χιόνι).

Οι γλάστρες παγώνουν πολύ πιο γρήγορα από το έδαφος, αφήνοντας τις ρίζες εκτεθειμένες.




Τι είναι ο παγετός και γιατί βλάπτει τα φυτά

Ο παγετός εμφανίζεται συνήθως σε καθαρές, άπνοες νύχτες, όταν η θερμοκρασία πλησιάζει ή πέφτει κοντά στο μηδέν. Οι υδρατμοί παγώνουν και σχηματίζουν κρυστάλλους πάνω στα φύλλα και στο έδαφος.

  • Ελαφρύς παγετός: επηρεάζει κυρίως ευαίσθητα φυτά, λαχανικά και τροπικά είδη.

  • Παγετός/παγωνιά (κάτω από 0°C): μπορεί να καταστρέψει πλήρως φύλλα και άνθη και να οδηγήσει τα ανθεκτικά φυτά σε λήθαργο.



Ποια φυτά πρέπει να μεταφέρονται σε εσωτερικό χώρο

Οτιδήποτε είναι ευαίσθητο στο κρύο και βρίσκεται σε γλάστρα καλό είναι να μεταφέρεται:

  • σε εσωτερικό χώρο,

  • σε κλειστό αλλά μη θερμαινόμενο γκαράζ,

  • ή σε προστατευμένο σημείο χωρίς παγετό.

Τροπικά φυτά, εσπεριδοειδή σε γλάστρες, δεντρολίβανο, φτέρες και φυτά εσωτερικού χώρου που πέρασαν το καλοκαίρι έξω, είναι από τις πρώτες υποψήφιες μετακινήσεις.
Πριν μπουν μέσα, ελέγχουμε για έντομα, καθαρίζουμε τις γλάστρες και αφαιρούμε σπασμένα ή ξερά φύλλα.



Πρακτικοί τρόποι προστασίας από τον παγετό
 

Χρήση εδαφοκάλυψης (mulch)

Η εδαφοκάλυψη λειτουργεί σαν «κουβέρτα» για τις ρίζες:

  • διατηρεί τη θερμοκρασία του εδάφους,

  • περιορίζει τις απότομες μεταβολές,

  • προστατεύει από το φαινόμενο της ανύψωσης του φυτού λόγω παγώματος και απόψυξης.

Ιδανική είναι μια στρώση 5–7 εκ. από οργανικό υλικό, ειδικά για πολυετή, νεαρά δέντρα και αειθαλείς θάμνους.

Επιλογή προστατευμένου σημείου

Αν δεν υπάρχει χώρος μέσα στο σπίτι:

  • τοποθετούμε τις γλάστρες κοντά σε τοίχους,

  • σε αυλές με προσανατολισμό νότιο,

  • ή σε στέγαστρα που προστατεύουν από τον άνεμο.

Καλύμματα παγετού και λινάτσα

Ειδικά καλύμματα, παλιές κουβέρτες ή σεντόνια μπορούν να προστατεύσουν τα φυτά τις παγωμένες νύχτες.

Σημαντικό:

  • το ύφασμα να μην πιέζει τα φύλλα,

  • να αφαιρείται το πρωί, όταν ανέβει η θερμοκρασία.

Η λινάτσα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για θάμνους και φυτά που κινδυνεύουν από τον άνεμο και το βάρος του χιονιού.

 

Η προστασία από τον παγετό δεν σημαίνει πανικό ή υπερβολικές παρεμβάσεις. Με σωστή επιλογή φυτών, λίγη πρόληψη και έγκαιρες κινήσεις, ο κήπος μπορεί να περάσει τον χειμώνα με ασφάλεια και να υποδεχτεί την άνοιξη δυνατός και υγιής.