12 ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟΙ ΚΗΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ

Από ιστορικούς κήπους και μεγάλους βοτανικούς χώρους μέχρι σύγχρονα πάρκα με μεσογειακές φυτεύσεις, η Ελλάδα διαθέτει πράσινους προορισμούς που προσφέρουν έμπνευση, γνώση και μια διαφορετική ματιά στη σχέση μας με τα φυτά.




Όταν σκεφτόμαστε έναν βοτανικό κήπο, συνήθως φέρνουμε στο μυαλό μας μεγάλες συλλογές φυτών, θερμοκήπια και οργανωμένες φυτολογικές συλλογές. Στην Ελλάδα, όμως, η εμπειρία του κήπου έχει πολλές διαφορετικές μορφές.

Υπάρχουν κήποι αφιερωμένοι στην ελληνική χλωρίδα, χώροι που προστατεύουν σπάνια και ενδημικά φυτά, ιστορικοί κήποι με ιδιαίτερη αισθητική, αλλά και σύγχρονα πάρκα που λειτουργούν ως ζωντανά παραδείγματα βιώσιμης αρχιτεκτονικής τοπίου.
Από την Αθήνα μέχρι την Κρήτη, την Κέρκυρα, την Κεφαλονιά και τη Θεσσαλονίκη, συγκεντρώσαμε 12 προορισμούς που αξίζει να γνωρίσετε.


1. ΔΙΟΜΗΔΕΙΟΣ ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ – ΑΘΗΝΑ

Ένας από τους σημαντικότερους βοτανικούς κήπους της χώρας βρίσκεται στο Χαϊδάρι, μόλις λίγα χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας.
Ο Διομήδειος Βοτανικός Κήπος εκτείνεται στις βόρειες πλαγιές του Αιγάλεω και αποτελεί ταυτόχρονα χώρο αναψυχής, έρευνας, εκπαίδευσης και προστασίας της ελληνικής χλωρίδας. Η επισκέψιμη, καλλιεργημένη περιοχή βρίσκεται στο δυτικό τμήμα της μεγάλης έκτασης του κήπου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι συλλογές φυτών, οι ενημερωτικές πινακίδες, αλλά και η προσπάθεια διατήρησης ενδημικών, σπάνιων και απειλούμενων ειδών.

Στο Herbarium του Κήπου διατηρούνται περίπου 19.000 αποξηραμένα δείγματα φυτών, ενώ η Τράπεζα Γενετικού Υλικού περιλαμβάνει σπέρματα εκατοντάδων ειδών.

Γιατί να πάτε: Για να γνωρίσετε την ελληνική χλωρίδα μέσα σε ένα φυσικό τοπίο και να δείτε πώς ένας βοτανικός κήπος μπορεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως χώρος έρευνας και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.



2. ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ – ΑΘΗΝΑ

Στην καρδιά της Αθήνας βρίσκεται ένας από τους πιο ιστορικούς κήπους της Ελλάδας.
Ο Εθνικός Κήπος είναι ένας χώρος όπου η ιστορία συναντά την κηποτεχνία. Η βλάστησή του περιλαμβάνει δέντρα, θάμνους, πολυετή, αναρριχώμενα, παχύφυτα και κάκτους, ετήσια ανθόφυτα και φυτά εδαφοκάλυψης.
Έχει έντονο μεσογειακό χαρακτήρα, αλλά παράλληλα φιλοξενεί πολλά ξενικά είδη, τα οποία συνδέονται με την αρχική διαμόρφωση του κήπου επί βασιλείας Αμαλίας.

Οι χαρακτηριστικές ουασιγκτώνιες, οι ευκάλυπτοι, οι καζουαρίνες και άλλα εξωτικά είδη δημιουργούν ένα ιδιαίτερο φυτικό μωσαϊκό μέσα στο πυκνό αστικό περιβάλλον.

Γιατί να πάτε: Για μια διαφορετική ματιά στην ιστορία της ελληνικής κηποτεχνίας και για έναν περίπατο σε έναν πραγματικό αστικό κήπο-μνημείο.



3. ΠΑΡΚΟ ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ – ΚΠΙΣΝ, ΑΘΗΝΑ

Ένα από τα σημαντικότερα σύγχρονα έργα τοπίου στην Αθήνα.
Το Πάρκο Σταύρος Νιάρχος έχει σχεδιαστεί με έντονη αναφορά στο ελληνικό και μεσογειακό τοπίο. Ο Μεσογειακός Κήπος περιλαμβάνει ελιές, χαρουπιές, σχίνους, μυρτιές, λεβάντες, σάλβιες, ελίχρυσα, φασκόμηλο, ρίγανη, θυμάρι και δενδρολίβανο.

Η φύτευση δεν αποτελεί απλώς διακοσμητικό στοιχείο. Η επιλογή των φυτών έγινε με γνώμονα τις κλιματικές συνθήκες και τις χαμηλές ανάγκες άρδευσης, δημιουργώντας ένα ενδιαφέρον παράδειγμα σύγχρονου, ανθεκτικού μεσογειακού τοπίου.
Το πάρκο περιλαμβάνει επίσης λαχανόκηπους, χώρους πρασίνου, διαδρομές και παιδικούς χώρους.

Γιατί να πάτε: Για να δείτε στην πράξη πώς μπορεί να σχεδιαστεί ένας σύγχρονος ελληνικός κήπος με φυτά προσαρμοσμένα στο μεσογειακό κλίμα.



4. ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΚΡΗΤΗΣ – ΧΑΝΙΑ

Στους πρόποδες των Λευκών Ορέων, περίπου 18 χιλιόμετρα από τα Χανιά, βρίσκεται ένας από τους πιο ιδιαίτερους φυτικούς προορισμούς της Ελλάδας.

Ο Βοτανικός Κήπος Κρήτης εκτείνεται σε περίπου 20 εκτάρια και φιλοξενεί χιλιάδες φυτά, ανάμεσά τους οπωροφόρα δέντρα από διαφορετικές περιοχές του κόσμου, αρωματικά, φαρμακευτικά και καλλωπιστικά φυτά.
Η ιστορία του χώρου είναι επίσης ξεχωριστή. Ο κήπος δημιουργήθηκε μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 2003, ως προσπάθεια αναγέννησης της καμένης γης.
Το ιδιαίτερο μικροκλίμα και η μορφολογία του εδάφους δημιουργούν έναν χώρο με μεγάλη βιοποικιλότητα.

Γιατί να πάτε: Για έναν κήπο που συνδυάζει φυτά, τοπίο, γαστρονομία, οικολογία και την ιστορία της αναγέννησης μιας περιοχής.
Σημείωση: πρόκειται για επισκέψιμο κήπο με εισιτήριο.



5. ΚΗΠΟΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ – ΚΕΡΚΥΡΑ

Στην Κέρκυρα, ο κήπος του Μουσείου Καποδίστρια αποτελεί έναν ιδιαίτερο συνδυασμό ιστορίας, πολιτισμού και τοπίου.
Ο κατάφυτος κήπος προσφέρει θέα προς την κερκυραϊκή ενδοχώρα και το Ιόνιο, ενώ μια υπαίθρια διαδρομή επιτρέπει στον επισκέπτη να γνωρίσει τη φύση και την ιστορία του κτήματος.
Το καλοκαίρι, το ξέφωτο του κήπου φιλοξενεί επίσης πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Γιατί να πάτε: Γιατί εδώ ο κήπος δεν είναι απλώς ένα σκηνικό αποτελεί μέρος της ιστορίας του τόπου.


6. Cephalonia BOTANICA – ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ

Ένας μικρός αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρων βοτανικός κήπος στην Κεφαλονιά.
Το Cephalonia Botanica περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, κήπο φαρμακευτικών φυτών, συλλογή ενδημικών και προστατευόμενων ειδών, ελαιώνα, λίμνη, αστικό κήπο, χώρο εκπαίδευσης, καθώς και έκθεση βοτάνων και ιστορίας των βοτανικών κήπων.
Ο κήπος λειτουργεί εποχικά, από την άνοιξη έως το φθινόπωρο, και η γενική είσοδος είναι €5, ενώ τα παιδιά έως 13 ετών εισέρχονται δωρεάν.




Γιατί να πάτε: Για μια πιο «συλλεκτική» και εκπαιδευτική εμπειρία, ιδιαίτερα αν σας ενδιαφέρουν τα φαρμακευτικά και ενδημικά φυτά.



7. ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ – ΣΚΑΛΑ ΛΑΚΩΝΙΑΣ

 

Στην είσοδο της Σκάλας Λακωνίας βρίσκεται ένας κήπος αφιερωμένος στα φυτά που συνδέονται με την αρχαία ελληνική θεραπευτική παράδοση.
Ο Βοτανικός Κήπος Ιπποκράτη καταλαμβάνει περίπου τέσσερα στρέμματα και περιλαμβάνει διαδρομές περιπάτου, χλοοτάπητα, δέντρα, θάμνους και, κυρίως, φυτά που χρησιμοποιούσε ο Ιπποκράτης για θεραπευτικούς σκοπούς.
Τα φυτά είναι οργανωμένα σε συγκεκριμένα σημεία και συνοδεύονται από ενημερωτικές πινακίδες.

Γιατί να πάτε: Για να γνωρίσετε τη σχέση ανάμεσα στα φυτά, την παραδοσιακή βοτανογνωσία και την ιστορία της θεραπευτικής.



8. ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΖΕΛΙΟΣ ΓΗ – ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑ

Σε μια έκταση περίπου 100 στρεμμάτων, δίπλα στον Εύηνο ποταμό, βρίσκεται ο Βοτανικός Κήπος Ζέλιος Γη.
Ο χώρος διαθέτει περίπου 3.500 φυτά και έξι διαφορετικούς κήπους, οι οποίοι συνεχώς εμπλουτίζονται.
Αποτελεί έναν προορισμό που συνδυάζει φύση, εκπαίδευση και οργανωμένες επισκέψεις.

Γιατί να πάτε: Για μια ολοκληρωμένη εμπειρία σε έναν μεγάλο οργανωμένο κήπο μέσα σε ένα ιδιαίτερο φυσικό τοπίο.
Σημείωση: η είσοδος για ενήλικες είναι σήμερα €8, ενώ υπάρχουν μειωμένα εισιτήρια για παιδιά και οργανωμένες ομάδες.



9. ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

Στο Κολυμπάρι Χανίων, ο Βοτανικός Κήπος της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης δημιουργήθηκε το 2010 και αποτελεί μέρος του Μουσείου Κρητικών Βοτάνων.

Στον χώρο παρουσιάζονται φυτά της κρητικής χλωρίδας, μεταξύ των οποίων ενδημικά και απειλούμενα είδη, αλλά και φυτά που συνδέονται με τη βιβλική παράδοση.
Οι επισκέψεις και τα εκπαιδευτικά προγράμματα πραγματοποιούνται κατόπιν επικοινωνίας με την Ακαδημία.

Γιατί να πάτε: Για μια διαφορετική προσέγγιση στη χλωρίδα της Κρήτης, όπου η βοτανική συναντά την ιστορία και τον πολιτισμό.


10. ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΣΤΑΥΡΟΥΠΟΛΗΣ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Μια πράσινη έκπληξη στη δυτική Θεσσαλονίκη.
Ο Βοτανικός Κήπος Σταυρούπολης βρίσκεται μέσα σε μια μεγαλύτερη έκταση πρασίνου και φιλοξενεί περισσότερα από 1.000 είδη φυτών.

Η συλλογή περιλαμβάνει τριανταφυλλιές, κάκτους, φαρμακευτικά και μεσογειακά φυτά, ενώ διαθέτει επίσης θερμοκήπιο με μπανάνες και ορχιδέες.

Γιατί να πάτε: Για μια εύκολη αστική βοτανική απόδραση και για να δείτε πόσο σημαντικός μπορεί να γίνει ένας μικρός οργανωμένος κήπος μέσα στην πόλη.



11. ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ – ΑΒΑΤΟΝ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Ένας κήπος με πρωταγωνιστές όχι μόνο τα φυτά αλλά και τους επικονιαστές.
Σε έκταση περίπου 4.000 τ.μ., ο Μελισσοκομικός Κήπος διαθέτει μεγάλη ποικιλία μελισσοκομικών φυτών της ελληνικής υπαίθρου.
Μέσα από τη γυάλινη κυψέλη, οι επισκέπτες μπορούν να παρατηρήσουν την κοινωνία των μελισσών και να γνωρίσουν τον ρόλο της βασίλισσας, των κηφήνων και των εργατριών.
Ο χώρος παρουσιάζει επίσης στοιχεία από την ιστορία της ελληνικής μελισσοκομίας.

Γιατί να πάτε: Για να δείτε στην πράξη τη σύνδεση ανάμεσα στη φύτευση, την επικονίαση και τη βιοποικιλότητα.


12. ΟΙ 8 ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΚΗΠΟΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΠΑΡΑΛΙΑΣ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Κλείνουμε τη διαδρομή μας με ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έργα αστικού τοπίου της Θεσσαλονίκης.

Η Νέα Παραλία διαθέτει 12 θεματικούς κήπους, οι οποίοι εκτείνονται σε μια μεγάλη παραλιακή ζώνη. Ανάμεσά τους βρίσκονται ο Κήπος του Νερού, ο Κήπος των Ρόδων, ο Κήπος της Μεσογείου, ο Κήπος της Μνήμης, ο Κήπος της Μουσικής και ο Κήπος των Γλυπτών.




Κάθε κήπος έχει διαφορετική ταυτότητα, ενώ συνολικά δημιουργείται μια μοναδική αλληλουχία χώρων περιπάτου, πρασίνου, νερού, τέχνης και αναψυχής.

Γιατί να πάτε: Για να δείτε πώς η αρχιτεκτονική τοπίου μπορεί να μεταμορφώσει ένα παραλιακό αστικό μέτωπο σε μια σειρά διαφορετικών εμπειριών.



Η ΕΛΛΑΔΑ ΕΧΕΙ ΤΟΥΣ ΔΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥΣ

Από τον ιστορικό Εθνικό Κήπο και τον επιστημονικό Διομήδειο Βοτανικό Κήπο μέχρι τον σύγχρονο Μεσογειακό Κήπο του ΚΠΙΣΝ και τους βοτανικούς κήπους της Κρήτης, της Κεφαλονιάς και της Λακωνίας, η Ελλάδα διαθέτει μια εντυπωσιακή ποικιλία χώρων που αξίζει να εξερευνήσουμε.
Και ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι αυτοί οι κήποι δεν μας προσφέρουν μόνο έναν όμορφο περίπατο.

Μας δείχνουν ποια φυτά μπορούν να ευδοκιμήσουν στο ελληνικό κλίμα, πώς σχεδιάζεται ένας κήπος με σεβασμό στο τοπίο, πώς προστατεύεται η βιοποικιλότητα και πώς ένας χώρος πρασίνου μπορεί να γίνει εργαλείο εκπαίδευσης και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.
Για τους λάτρεις της κηπουρικής και της αρχιτεκτονικής τοπίου, μια επίσκεψη σε έναν τέτοιο χώρο είναι ουσιαστικά ένα ζωντανό μάθημα.

Άλλωστε, μερικές φορές η καλύτερη έμπνευση για τον δικό μας κήπο βρίσκεται σε έναν κήπο που απλώς αποφασίσαμε να επισκεφθούμε.